نسرین نوبندگانی، دیگر نیازی نیست سازندگان واحدهای مسکونی و کلاً تمام افراد شاغل در بخش ساخت و ساز به طور دستی اقدام به ساخت و بتن ریزی برای پروژه خود کنند با دستورالعمل جدید وزارت بازرگانی ساختن بتن در اختیار کارخانجات بتن ساز قرار می گیرد و سازنده فقط برای نازک کاری ساختمانش سیمان دریافت می کند.
طبق این دستورالعمل که عملاً یکماه از شروع فعالیتش می گذرد سازنده بنا 70 درصد سیمان مورد نیازش را به صورت بتن آماده و 30 درصد را بطور خام تحویل می گیرد. در مدت کوتاه اجرای این طرح کاستیها و همچنین نارضایتی هایی از آن آشکار شده است. شاید کسی که می توانست تا حدودی ابهامات را روشن کند رئیس اداره بازرسی و نظارت اداره بازرگانی کرج بود، مهندس میر موسوی رئیس اداره بازرسی و نظارت، توزیع سیمان آزاد را موجب افزایش کانال های مختلف برای توزیع خارج از شبکه سیمان و همچنین افزایش تفاوت چشمگیر قیمت مصوب و قیمت آزاد دانست و گفت: قانوناً نباید قیمت آزاد وجود داشته باشد اما می بینیم که هست کسانی هستند که با درخواست کاذب سیمان دریافت می کردند تا بفروشند اما دردستورالعمل جدید این افراد در سیکل دریافت بتن قرار نمی گیرند و حذف می شوند.
مهندس میر موسوی با تسریح نحوه توزیع سیمان در قبل و بعد از این دستورالعمل گفت: در شهرستان کرج برای 3 بخش عمرانی اعم از پروژه های خصوصی و ملی، بخش سیمان بر و بخش مردمی سیمان توزیع می شد به این صورت که در بخش عمرانی و سیمان بر مستقیماً توسط سازمان بازرگانی و بر اساس وحدت رویه ای که دارند عمل می شد و هنوز هم همینطور است.
چون ممکن است در یک استان پروژه های بیشتری باشد اما امکانات جمعیتی کمتر باشد به همین دلیل توزیع در این بخش در استان انجام می شود. اما در بخش مردمی که شامل ساخت و ساز کمتر از 700 متر مربع و بیشتر از 700 متر مربع داریم به این شکل است که در کمتر از 700 متر مربع مثل قبل به عاملین و تعاونیها و مصالح فروشی ها مراجعه می کنند و به مقداری که نیاز دارند سیمان دریافت می کنند، اما در ساخت بنا با متراژ بالاتر از 700 متر مربع قبلاً مدارک لازم را به کارخانه تولید سیمان ارائه می کرند و کارخانه بعد از بازدید کارشناسان از پروژه به صورت تدریجی سیمان مورد نیاز سازنده را به او تحویل می داد. اخیراً با دستورالعمل جدید که بر اساس سیاستهای کلان دولت و همچنین افزایش کیفیت استاندارد و مقاومت بنا صادر شده است سازنده ی بنا، ابتدا به کارخانه مراجعه می کند و پرونده ای تشکیل می دهد این پرونده در اختیار انجمنی که متشکل از نمایندگان اداره بازرگانی، کارخانه تولید سیمان و انجمن بتن است، قرار می گیرد تا ضمن کارشناسی شدن مشخص شود که آیا هویت بنا واقعی است؟ قبلاً از سیمان استفاده کرده یا خیر؟ در چه مرحله ای از ساخت قرار دارد؟ و... بعد از طی این مرحله و تعیین مقدار بتن مورد نیاز فرد به کارخانه سازنده بتن معرفی می شود.
موسوی تعیین میزان سهمیه کارخانجات بتن ساز را بر عهده سازمان بازرگانی استان تهران دانست و خاطرنشان کرد: کارخانه بتن ساز موظف است 3 برابر سهمیه سیمانی که می گیرد بتن تحویل دهد و پروانه ساختمان را مهر کند و پرونده را به کارخانه ارجاع دهد تا سازنده بتواند از سهمیه 30 درصدی سیمان خام استفاده کند.
با توجه به اینکه هدف این دستورالعمل ساماندهی شبکه های توزیع و کوتاه کردن دست واسطه ها است اما سیکل طولانی دریافت بتن ، اطمینان از کیفیت بتن تولید شده و عدم توانایی تولید کارخانه های بتن ساز مشکلات غیر قابل انکار این چرخه است. موسوی در این ارتباط گفت: در بروکراسی جدید عرضه سیمان، متقاضی دور نمی زند بلکه انجمن و مجری پیگیری می کنند. به این صورت که ظرف مدت 24 ساعت بعد از مراجعه متقاضی باید پرونده تشکیل، مدارکش بررسی شده و تحویل گروه کارشناسی شود تا گروه کارشناسی پس از بازدید و حداکثر ظرف مدت 72 ساعت بعد از مشخص شدن نیاز، به کارخانه بتن معرفی گردد. البته بندی در این دستورالعمل هست که بر اساس آن متقاضی می تواند به نزدیکترین کارخانه بتن ساز مراجعه و پرونده را آنجا تشکیل دهد. وی در ادامه موضوع بررسی کیفیت بتن تولید شده را در حیطه وظایف موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی عنوان کرد و افزود: استاندارد و استحکام بنا از اولویتهای این دستورالعمل است به همین دلیل فقط هفت کارخانه که توانسته اند از فیلترهای مورد نظر عبور کنند توانسته اند مجوز تولید بتن بگیرند. استاندارد تولید بتن از استانداردهای اجباری است و اداره استاندارد با نمونه گیریهای دقیقی که باید انجام دهد بر محتوای تولید بتن نظارت می کند. موسوی عدم توانایی و پاسخگویی کارخانه های بتن ساز به تقاضاها را یکی از مشکلات دستورالعمل جدید توزیع سیمان بیان کرد و گفت: در حال حاضر کارخانه بتن به طور 100 درصد پاسخگوی عرضه و تقاضا نیست از دیدگاه کارخانه بتن ساز، تخصیص و جذب سیمان سیکل طولانی ای را طی می کند خود کارخانه هم برای تحویل سیمان باید سیکلی را طی کند که قانونی است قبلاً برای تحویل به عاملین یا سازندگان بالای 700 متر بود و حالا برای تحویل به کارخانه بتن(که البته شاید ناگزیر باشد) از طرف دیگر هم، سازنده برنامه ریزی دارد که در یک مدت مشخص پروژه اش را تمام کند و یا کسانی هستند که به دلیل عدم توانایی مالی نمی تواند یکجا بتن را تحویل بگیرد، ترجیح می دهد به تدریج سهمیه اش را تحویل بگیرد. اما آنهایی که توانایی دارند اما در نوبت که گاهی تا 45 روز هم طول می کشد قرار می گیرند، نارضایتی هایی را ابراز می کنند.
کارخانه بتن مدعی است به اندازه ای که تقاضا هست سیمان در اختیارش قرار نمی گیرد، آنچه که مهم است اگر دولتمردان و تصمیم گیران توزیع را به صورت استانی اعلام کنند و برای هر شهرستان محدودیت نداشته باشیم هم بتن مشمول زمان نمی شود و هم دست کارخانه بتن ساز باز می شود که برنامه ریزی استانی انجام دهد.
وی در ادامه به یکی دیگر از ایرادات این دستورالعمل اشاره کرد و گفت: قیمت مصوب 500/33 تومان اعلام شده است اما در اصل با هزینه پمپاژ و حمل این قیمت افزایش می یابد همچنین گروهی اعلام می کنند مقدار 30 درصد برای نازک کاری کفایت نمی کند یا اینکه خیلی ها فنداسیون و اسکلت بندی را انجام داده اند و الان می خواهند وارد این سیکل شوند در حالی که فعلاً دستورالعملی برای اینها نداریم و باید طبق همان دستورالعمل بازدید شود و اگر فنداسیون هم تکمیل شده بود همان 30 درصد را تحویل بگیرند.
مهندس موسوی یکی دیگر از مشکلات را مکانهایی عنوان کرد که ماشین بتن نمی تواند وارد آن شود، کوچه های تنگ که ماشین بتن امکان حمل و نقل در آن را ندارد و اداره راهنمایی و رانندگی هم اجازه تردد نمی دهد.
کارخانجات بتن ساز در حال حاضر گردش مالی بالایی را تجربه می کنند در حالی که از زمان واریز پول به حساب کارخانه تا دریافت بتن توسط متقاضی زمان نسبتاً طولانی ای سپری می شود، این پروسه زمانی باعث افزایش قیمت تمام شده بنا نمی شود؟ به گفته رئیس نظارت و بازرسی اداره بازرگانی کرج هرچند حجم زیادی پول وارد حساب کارخانه می شود اما مقداری از آن باید صرف خرید سیمان شود البته این بحثی است که باید با کار کارشناسی دنبال شود تا دستورالعمل به صورتی اصلاح شود و اضافه کردن بندهایی به آن مقداری پول را هنگام خرید و مابقی را زمان تحویل از متقاضی دریافت کنند. روی این قضیه باید کار شود تا به مصرف کننده اجهافی نشود. مخصوصاً کسانی که تناژ بالا خریداری می کنند. باید به سمتی حرکت کنیم که مردم با آرامش و بدون دغدغه بتن مورد نیاز خود را تحویل بگیرند.
با دستورالعمل جدید نحوه نظارت اداره بازرگانی بر توزیع سیمان و بتن چگونه است؟ شبکه های توزیع چگونه ساماندهی می شوند؟ آیا اعتماد ویژه اداره بازرگانی به انجمن بتن این انجمن را به سمت انحصار طلبی نمی کشد؟ در حال حاضر عرضه بتن با سیمان دولتی برای متقاضی هرمتر مکعب 48 هزار تومان تمام می شود در حالی که اگر سازنده با همین سیمان دولتی به صورت دستی اقدام به بتن ریزی کند خیلی کمتر از این مقدار باید هزینه کند، آیا این تفاوت قیمت نا امیدی و یاس سازندگان واقعی را در پی ندارد؟
اینها گوشه ای از دغدغه های فعالان بخش ساخت و ساز است.
موسوی انجمن بتن را در راس گروه کارشناسی عنوان می کند و می افزاید:کارخانه بتن ساز نمی تواند دخل و تصرفی در نظر گروه کارشناسی که متشکل از ستاد انجمن بتن و اداره بازرگانی است ایجاد کند همچنین متقا ضی واقعی از حقش دفاع می کند از طرف دیگر ساماندهی شبکه های توزیع با اصناف است ولی با این وجود دفتر ستاد خبری اداره بازرگانی درساعات اداری وغیر اداری (با تلفن گویا ) آماده دریافت شکایات مردم است. شهروندان با مدارک مراجعه کنند ما تا انتها پیگیری می کنیم بهر حال ممکن است تخلفاتی صورت گیرد ما با نظارت دقیق پیگیری می کنیم به این صورت که از هر کارخانه یک فایل داریم که شامل قراردادها، فاکتورهای فروش ولیست توزیع به مصرف کننده ( با آدرس ومشخصات دقیق) است همچنین میزان جذب و میزان بتن تحویل شده را نیز می خواهیم. ازلحاظ مقدار باید سه برابر سیمان جذب شده بتن تحویل دهند.به صورت رندوم وبا حساسیت زیاد روی کیفیت، عرضه، مقدار و لیست بررسی می کنیم. اگر تخلفی داشته باشند که در زمره تخلفات صنعتی باشد با تشکیل پرونده به اداره تعزیرات حکومتی معرفی می شوند و رسیدگی و صدور حکم با اداره تعزیرات حکومتی است وتبعات برخورد قانونی، جریمه شدن، قطع سهمیه وقطع ادامه ی همکاری است. وی همچنین خاطر نشان کرد هدف سازمان بازرگانی ایجاد رقابت است نه انحصار. موسوی در حالی این را بیان می کندکه اخباری در ارتباط با محدودیتهای موجود به گوش می رسد.
کارخانجات بتن ساز در حال حاضر گردش مالی بالایی را تجربه می کنند در حالی که از زمان واریز پول به حساب کارخانه تا دریافت بتن توسط متقاضی زمان نسبتاً طولانی ای سپری می شود، این پروسه زمانی باعث افزایش قیمت تمام شده بنا نمی شود؟
با دستورالعمل جدید نحوه نظارت اداره بازرگانی بر توزیع سیمان و بتن چگونه است؟ شبکه های توزیع چگونه ساماندهی می شوند؟ آیا اعتماد ویژه اداره بازرگانی به انجمن بتن این انجمن را به سمت انحصار طلبی نمی کشد؟ در حال حاضر عرضه بتن با سیمان دولتی برای متقاضی هرمتر مکعب 48 هزار تومان می افتد در حالی که اگر سازنده با همین سیمان دولتی به صورت دستی اقدام به بتن ریزی کند خیلی کمتر از این مقدار باید هزینه کند، آیا این تفاوت قیمت نا امیدی و یاس سازندگان واقعی را در پی ندارد؟
اینها گوشه ای از دغدغه های فعالان بخش ساخت و ساز است.
